أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 98

كنوز المعزمين ( فارسى )

خوشبختانه پاره‌يى از الفاظ فارسى با وجود اينكه در ميان نااهلان دست بدست گشته هنوز صورت صحيح سالمش بيادگار مانده امّا اكثر كلمات چندان دستخوش تحريف و تصحيف شده كه صورت ياوه و هذيان به خود گرفته و بقول عوام به شكل لغت جنّيان در آمده است ! . يكى از افسونهاى قديم ايران كه آثار اسلامى هم در آن اثر كرده رقيه يا رقعهء « 1 » كژدم است كه در كتب احكام نجوم و گاهنامه‌ها و تقاويم ذكر شده و صورت نسبة صحيح و اصيل آن را ابو ريحان بيرونى در كتاب الآثار - الباقيه به اين عبارت نقل فرموده است : « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اسفندارمذ ماه اسفندارمذ روز بستم دم و رفت زير و زبر از همه جز ستوران بنام يزدان و بنام جم و افريدون بسم اللّه بآدم و حوّا حسبى اللّه وحده و كفى » . يكى از مآخذ نگارنده در توجّه به دو نكتهء مزبور نوشتهء كتاب مفتاح السعاده است كه در حدود سال 948 تأليف شده « 2 » و بيقين مأخذ قديمتر داشته و از پيش خود چيزى ننوشته است . 1 - دربارهء اشتقاق كلمهء افسون مىنويسد اصلش مركّب است از دو كلمهء [ آب + سون ] و رقيه را بدين سبب آبسون [ افسون ] گفته‌اند كه غالبا او را دو كلمات آن را بر آب خوانده و دميده آن را بخورد آفت رسيده مانند مصروع و امثال آن ميدادند ، يا به روى مىپاشيدند ، و اين عمل را وسيلهء

--> ( 1 ) - در كتب نجوم و تقاويم همه جا رقعهء كژدم نوشته‌اند و محتمل است كه اصلش رقيه باشد كه از قديم برقعه تبديل شده است ؟ ( 2 ) - خود مؤلّف تاريخ تأليف كتاب را در [ ج 1 ص 38 ] تصريح كرده و وفاتش بطورى كه در حواشى قبل نوشته شد در سنهء 962 واقع شده است :